این خدمت ناظر به استخراج، تفکیک و تحلیل دقیق تعهدات طرفین قرارداد است تا هر یک از الزامهای حقوقی، ضمانت اجراها و زمان انجام تعهد بهصورت منظم و شفاف مشخص شود. هدف آن پیشگیری از اختلافات قراردادی و فراهمسازی بستر تصمیمگیری دقیق برای وکیل یا مدیریت حقوقی قرارداد است.
تحلیل تعهدات متقابل قراردادی یکی از خدمات پژوهشی «پود» است. مدیران حقوقی و وکلای محترم مي توانند از این خدمت در مرحله پیشاقراردادی، حین اجرای قرارداد و حتی در زمان بروز اختلاف استفاده کنند. در این خدمت، قرارداد موردنظر نه صرفاً بهعنوان یک متن حقوقی، بلکه بهمثابه یک «نظام تعهدآور پویا» تحلیل میشود؛ به این معنا که روابط حقوقی میان طرفین، زنجیرهای از حقوق، تکالیف، آثار و پیامدهای وزمانبندی های متقابل را پدید میآورد.
در این فرآیند، پژوهشگران پود ابتدا تمامی تعهدات هر یک از طرفین قرارداد را استخراج و تفکیک میکنند؛ سپس این تعهدات از حیث ماهیت (اصلی، فرعی، تبعی)، زمانبندی ، شرطی یا مطلق بودن، امکان اجرای عینی، میزان وابستگی متقابل و ضمانت اجرای قانونی مورد بررسی دقیق قرار میگیرد. بدین ترتیب، نقشهای روشن از ساختار حقوقی قرارداد تهیه میشود که در آن مشخص است هر تعهد در چه وضعیتی قرار دارد ؟و در صورت تخلف هر یک از طرفین، چه پیامدهای حقوقی متصور خواهد بود؟ و چه زمینه هایی برای کارزار حقوقی فراهم است؟ یا ممکن است در آینده فراهم شود؟
- از منظر کاربردی، این خدمت به مدیر حقوقی یا وکیل سفارش دهنده امکان میدهد:
- پیش از بروز اختلاف، نقاط آسیبپذیر قرارداد را شناسایی کند؛
- ظرفیتهای دفاع یا دعوا را بر مبنای متن قرارداد استخراج نماید؛
- امکان انفساخ، فسخ، بطلان یا تعلیق تعهدات را بهصورت مستند بررسی کند؛
- نسبت دقیق تعهدات دو طرف را در مقام داوری یا دادرسی بهدرستی ترسیم نماید؛
- درک دقیقی از زمانبندی های تعهدات طرفین پیدا کند،
- و در مذاکره یا تنظیم قرارداد، بندهای پرخطر یا مبهم را اصلاح یا تقویت کند.
خروجی این خدمت معمولاً در قالب «پیوستاری از تعهدات متقابل قراردادی» ارائه میشود که شامل جدول تعهدات، زمانبندیها، ریسکها، ضمانت اجراها و سناریوهای احتمالی است. این پیوستار میتواند مستقیماً در فرآیند دفاع، طرح دعوا یا مذاکره قرارداد مورد استفاده عملی و دقیق وکیل قرار گیرد.
به بیان دیگر، تحلیل تعهدات متقابل قراردادی، ابزار پیشگیری از اختلاف، مهندسی اختلاف و مدیریت حقوقی قرارداد است و موجب میشود وکیل یا مدیر حقوقی بهجای واکنش پسینی به بحران، با نگاهی پیشینی و تحلیلی، قرارداد را مدیریت کند، نه اینکه صرفاً به تفسیرقرارداد اکتفا کند.